Kolika je penzija sa 15, 20, 30 i 40 godina staža: Evo od čega zavisi iznos

Koliku penziju možete očekivati posle 15, 20, 30 ili 40 godina rada? Odgovor nije isti za sve. Dvoje ljudi sa identičnim brojem godina staža mogu imati značajno različite penzije, jer se pri obračunu, osim staža, uzimaju u obzir i zarade, odnosno osnovice na koje su tokom radnog veka plaćani doprinosi.

Prema podacima Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje, visina starosne penzije određuje se na osnovu ostvarenog penzijskog staža i zarada, odnosno osnovica osiguranja za koje su plaćeni doprinosi.

Zbog toga ne postoji jedan iznos penzije koji automatski pripada svakome ko ima 15, 20, 30 ili 40 godina staža.

Kako se računa penzija?

Fond PIO zarade osiguranika, po pravilu počev od 1. januara 1970. godine, poredi sa prosečnom godišnjom zaradom u Srbiji za svaku kalendarsku godinu.

Na osnovu toga utvrđuju se godišnji lični koeficijenti, a zatim lični koeficijent osiguranika.

Pojednostavljeno, formula glasi:

penzija = lični koeficijent × penzijski staž × opšti bod

Vrednost opšteg boda od decembra 2025. godine iznosi 1.674,67 dinara i usklađuje se na isti način kao penzije.

To znači da osoba koja je tokom radnog veka zarađivala više u odnosu na tadašnji republički prosek može, uz isti broj godina staža, imati veću penziju od osobe čija je zarada bila niža.

Šta ako je obračunata penzija veoma mala?

Najniži iznos penzije za korisnike iz kategorije zaposlenih i samostalnih delatnosti trenutno iznosi 31.092,11 dinara, dok je za poljoprivrednike 24.443,91 dinar.

Važno je, međutim, napraviti razliku: to ne znači da je „penzija za 15 godina staža“ 31.092 dinara.

Ako obračun penzije prema stažu, zaradama i drugim parametrima pokaže iznos niži od zakonom utvrđenog minimuma, korisniku se, pod propisanim uslovima, određuje najniži iznos penzije.

Koliko staža je potrebno za penziju u 2026?

U 2026. godini muškarac pravo na starosnu penziju stiče sa 65 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja.

Za žene je ove godine starosna granica 64 godine života, takođe uz najmanje 15 godina staža.

I muškarci i žene mogu ostvariti pravo na starosnu penziju i sa 45 godina staža osiguranja, bez obzira na godine života.

A šta znači 40 godina staža?

Sa 40 godina staža ne mora automatski da se čeka redovna starosna granica.

U 2026. godini pravo na prevremenu starosnu penziju mogu ostvariti i muškarci i žene sa najmanje 60 godina života i 40 godina staža osiguranja.

Ali postoji važna posledica – penzija se trajno umanjuje.

Umanjenje iznosi 0,34 odsto za svaki mesec ranijeg odlaska u penziju u odnosu na propisanu starosnu granicu, a ukupno umanjenje može biti najviše 20,4 odsto.

Kako proveriti koliko će baš vaša penzija iznositi?

Fond PIO ima elektronski servis „Moj staž i penzija“, preko kojeg osiguranici mogu da vide evidentirani staž i dobiju približnu projekciju buduće penzije.

Važno je naglasiti da je rezultat kalkulatora samo procena. Konačan iznos penzije utvrđuje Fond PIO rešenjem nakon podnošenja zahteva.

Građani mogu i u nadležnoj filijali Fonda PIO da zatraže listing evidentiranog staža i zarada i provere da li su svi podaci pravilno upisani.

Fond PIO – kako se obračunava penzija
Zvanični kalkulator „Moj staž i penzija“