U Muzeju Srema „Boj na Zasavici“

Sremska Mitrovica – U Muzeju Srema u Sremskoj Mitrovici biće održano predavanje ,,Boj na Zasavici i srpske izbeglice u Sremu 1813. godine“. Predavanje je u organizaciji mitrovačkog i Narodnog muzeja grada Šapca, a predavači će biti Svetlana Milutinović iz Narodnog muzeja u Šapcu i mitrovački istoričar Bora Čekerinac. Početak je u petak 30.avgusta sa početkom u 19:00 časova.

Boj na Ravnju je jedna od bitki koja je označila slom Prvog srpskog ustanka. Iako se češće koristi izraz boj na Ravnju, ipak je pravilnije boj na Zasavici, jer i u topografskom smislu Ravnje se spominje mnogo kasnije, tek posle ove bitke kada počinje i naseljavanje tog kraja stanovništvom iz Bosne. Karađorđe je uspostavio odbrambenu liniju na zapadu, koja ide linijom Cer – Kitog – Ravnje na Zasavici. U toku avgusta 1813. godine, ustaničke snage u Mačvi koje su predvodili Prota Mateja Nenadović, Stojan Čupić, Zeka Buljubaša i drugi, uspešno su zadržavali turske prodore koji su išli pored Save. Ustanici su tu iskopali niz malih šančeva i tu dočekivali tursku vojsku. Kada je stigao i Miloš Obrenović sa rudničkom vojskom i Petronije Šišo sa svojim momcima, ustanici grade i dobro utvrđuju ogroman šanac, između Save i Zasavice u Ravnju, koji je u produženoj liniji imao 560 koraka između Save i Zasavice. Zeka Buljubaša se sa svojim hajducima smestio na desnom krilu šanca, a do njega Petronije Šišo. Na ovom šancu prvi se našao vojvoda Sima Katić – Prekodrinac. Posle njega su došle vojvode, Miloš Obrenović sa Rudničanima, prota Mateja sa Valjevcima, Luka Lazarević, Stojan Čupić sa Mačvanima i Zeka Buljubaša sa svojim golaćima iz Parašnice. Tako se na Ravnju okupilo oko 3000 ustanika sa oko pet topova, dok je Turska vojska brojala oko 15.000 ljudi na čelu sa vezirom Ali – pašom Derendelijom i njegovim zamenikom Sulejman – pašom Skopljakom, komandantom turske konjice.

Sedamnaestog dana borbe, odnosno 17.9.1813. godine na scenu stupaju Zeka Buljubaša i njegovi golaći i čuveni megdandžija Petronije Šišo sa svojim uskocima. Oni su štitili odstupnicu srpskim vođama i ostalim preživjelim ustanicima. Dok su imali baruta branili su lanac puškama, a kad im je nestalo municije isukali su noževe i tako napadali Turke. Oni su se hvatali sa turcima u koštac i u toj borbi prsa u prsa izginuli su svi golaći zajedno sa svojim komandantom Zekom Buljubašom.

Zbog ove zabune kod Turaka, srpske vojvode su se izbavile sa preostalom vojskom. Miloš Obrenović je jedva umakao Turcima srušivši iza sebe ćupriju na Modranu, prota Mateja se spasao tako što se domagao tuđeg konja, dok je vojvoda Čupić sa sabljom u ustima preplivao Zasavicu i preko Preseke i Noćaja dospeo u Šabac. Po dolasku u Šabac, vojvoda Miloš Obrenović je oštro napao komandanta Simu Markovića koji je u Šapcu imao pod komandom 10.000 ljudi, a nije iz neobjašnjivih razloga pritekao u pomoć ustanicima u Ravnju, kao ni ranije onima iz Loznice i Lešnice. Sutradan, 18.9.1813. godine, Turci su krenuli prema Mitrovici i prešli preko Modrana i niz Savu otišli ka Šapcu.

Posle ovog poraza su nastupili dani kada su živi zavideli mrtvima, jer su Turci sprovodili do tada teror nad preostalim ustanicima i stanovništvom.

You May Also Like