SREMSKA MITROVICA – Danas se na Žitnom trgu čuju zvuci instrumenata iz Muzičke škole „Petar Krančević“, prolaze đaci i automobili, a malo toga prolazniku govori da je ovaj deo grada nekada izgledao sasvim drugačije. Na trgu su bili hotel „Zvezda“ i kafana „Bitolj“, mesta oko kojih se odvijao deo svakodnevnog života stare Mitrovice.
Žitni trg, nekadašnja Žitna pijaca, jedan je od prostora Sremske Mitrovice koji je tokom vremena nekoliko puta potpuno menjao lice i namenu.
Bio je trg trgovaca i zanatlija, mesto na kojem se kupovalo i prodavalo, ali i prostor kafana, susreta i svakodnevnog gradskog života.
Među lokalima kojih više nema ostala su zabeležena dva imena – hotel „Zvezda“ i kafana „Bitolj“.
Gde je bila „Zvezda“?
Na mestu nekadašnjeg hotela „Zvezda“ danas se nalazi Muzička škola „Petar Krančević“.
Generacije Mitrovčana danas ovu lokaciju vezuju za muzičku školu, ali starije gradske priče čuvaju uspomenu na vreme kada je ovde postojao hotel.
Hotel na Žitnom trgu nije bio slučajno smešten upravo na ovom mestu. Trg je nekada bio mnogo više od prostora kroz koji se prolazilo. Žitna pijaca bila je važna trgovačka tačka grada, pa su se oko nje prirodno razvijali zanatski i ugostiteljski objekti.
A odmah pored – kafana „Bitolj“
U neposrednom susedstvu „Zvezde“ nalazila se kafana „Bitolj“.
Jedan trag o njoj sačuvan je i u porodičnoj istoriji Tajkovića.
Po dolasku u Mitrovicu porodica Tajković živela je u kući na Žitnom trgu, a u prizemlju te kuće nalazila se kafana „Bitolj“.
Tako na svega nekoliko koraka dobijamo sliku jednog malog dela stare Mitrovice: hotel, kafanu, porodične kuće, zanatlije, trgovce i Žitnu pijacu pred njima.
Sačuvan je i fotografski trag iz same kafane „Bitolj“. Fotografija, koja se danas navodi kao deo privatne arhive Aleksandra i Jelene Milenković, prikazuje scenu iz ovog nekadašnjeg mitrovačkog lokala.
Žitni trg nije oduvek izgledao ovako
Današnji izgled trga teško može da dočara njegovu nekadašnju svakodnevicu.
Žitni trg pripada najstarijem gradskom jezgru, a prostor je vekovima imao trgovačku funkciju. Njegov karakterističan oblik i okolne ulice svedoče o mnogo starijem urbanom razvoju ovog dela Mitrovice.
Ispod njega nalazi se još starija istorija.
Arheološka istraživanja sprovedena tokom sedamdesetih godina prošlog veka otkrila su na prostoru Žitnog trga ostatke antičkog Sirmijuma.
Tako se na istom mestu smenjuju gotovo neverovatni slojevi grada – rimski Sirmijum, stara Žitna pijaca, zanatlije i trgovci, kafana „Bitolj“ i hotel „Zvezda“, a danas gradski trg i muzička škola.
Grad koji ostaje samo na fotografijama
Nazivi poput „Zvezde“ i „Bitolja“ danas mlađim Mitrovčanima verovatno ne znače mnogo.
Starijima mogu da vrate sliku grada koji je nestao – izloga, kafanskih stolova, trgovaca, zanatlija i ljudi koji su se svakodnevno sretali na Žitnom trgu.
Zgrade menjaju namenu, lokali nestaju, a generacije prolaze. Ponekad je dovoljno pronaći jednu staru fotografiju ili ime kafane da se iza današnje fasade ponovo pojavi sasvim druga Mitrovica.
Ako u porodičnim albumima imate fotografije hotela „Zvezda“, kafane „Bitolj“ ili nekadašnje Žitne pijace, možete ih poslati redakciji Ozona. Možda upravo one čuvaju još jedan deo istorije grada koji danas nedostaje.
