Poreklo prezimena, selo Grgurevci

Od strane Ozon
0 komentar

Postanak sela se može se tačno odrediti. Još za vreme rimskoga cara Proba bili su ovde naseljeni rimski imućni građani, što su imali svoje vinograde koji su prvi zasađeni u Sremu na Šulmanskoj glavici, 4 sata peške udaljenoj od sela. No samo selo nije moglo biti na današnjem mestu, nego na Klisinama (jedan deo atara, koji leži na Matorom drumu, što vodi od Kadinaca u čalmu). I danas se poznaju tamo tragovi.

Srpski narod je ovde naseljen davno još pre 1690. god. samo što je potonjom seobom brojno ojačao. Po pričanju staroga sveštenika, pokojnog Đorđa Markovića koji je to predanje primio od pređašnih sveštenika, ondašnji su Srbi naseljeni za vreme srpskog despota Grgura, i po njemu je i selo ime dobilo,

Zemlje.

Selo leži na podnožju Fruške gore na ravnici, a samo nekoliko kuća u dolu. Sastoji se od dva velika paralelna sokaka i nekoliko manjih: Jedan veliki zove se Crkveni, a drugi Pijaca, a i Grčki. Od manjih jedan zove se Kantar (idući Šulmu), a drugi paralelno s ovim Perlez. Ono nekoliko manjih nemaju imena.

Deo zemljišta izmeđ Fruške gore i sela pun je omanjih bregova i dolina. S leve strane sela iza dola je breg Okop, koji se pruža do Fruške gore; za njim dolazi do Velika Sanča, a za njim breg Brnjakovac, na, kome ima najviše amer. vinograda. Ispod sela prema Mitrovici prostire se Amamski do, od kog je i jedan deo polja dobio naziv Amam. Kad pođemo ispod šume od mesta Šuljma prema zapadu, tu se „uzdigao vrh obrastao šumom, zove se Glavica (svojina Šuljma); ispod nje je česma Vodica.

Idući k selu penjemo se opet na breg, koji je dosta širok gde su nekad bili veliki vinogradi; taj breg graniči (prema šumi gore) sa pridolicom Grložan (Probusovac, gde je car Prob zasadio prvu lozu u Sremu).

Više sela dolazi greben-kamen, zatim dolazi dugačka dolina koja silazi čak u žitna polja Grabovac. Iz Grabovca penjemo se sve prema zapadu na breg Đurđevac; iz Đurđevca spuštamo se u dolove Veliku i Malu Sanču, koju sam već spomenuo.

Venac, t. j. prava Fruška gora, posut je samom šumom, ponajviše bukovom i hrastovom. Šuma je nešto opštinska, a veći deo vlastelinska. Sredinom venca vodi Eugenov put, kojim je išao protiv Turaka.

Šume.

Čerevićki Put, Inćin Čot, Kurjačka ruka itd. a iz nekih se imena vidi, da su te šume bile svojina seljaka u davna vremena, na pr. Boškovo Vodenište, Stekinje Šljive, Lođinovića Šljive, Lođinovića Lipe, Baba-Đurđijin Grad itd. U opštinskoj šumi najlepše je mesto Terazije, gde se svake godine održavaju majalesi.

Vode.

Česmi i izvora ima u šumi, ali u selu i oko njega nema. Najznatniji je Elenovac na granici atara manđeloškog pod šumom;. tu se 29. avgusta na dan Usjekovanja silna mladež iz cele okoline skupla na takozvani „devojački vašar”.

Polja.

Donje polje, koje se pruža ispod sela prema Mitrovici, ispočetka je valovito, a posle je ravan. S desne strane glavnoga druma k Mitrovici, koji inače deli atar na dve pole, ovo su imena pojedinih delova atara: Seget veliki, Donji Brnjakovac, Klisine, Strmo i Glavnice. S leve strane je Runćevac, Selište, Proštara, Pašnak, Zabrana i Zobara.

Starine u selu.

U Grgurevcima je nađen podrum od zidanog četverouglastog kamena, za koji se drži, da je iz doba rimskog; na njemu nema nikakovih znakova. U taj podrum može stati do 200 hektr. vina. Danas je svojina Stefana Stefanovića.

Po predanju je usred ovog mesta bila turska džamija, te je od nje cigla i kamen upotrebljen za ogradu crkvene porte god. 1786. To se može pročitati sa jedne kamenite ploče u zidu, i da je tada bio crkv. tutor Sofronije Čolić.

Škola.

Za školu u Grgurevcima ne može se pre 1809. razabrati, da li je postojala, no te godine čita se iz zapisa ućitela Stevana Beščanskog, da je škola bila, i da je pod istim učiteljem prvo zvono god. 1828., teško 112 funti, na školu podignuto.

Groblje.

Odmah nad dolom iza sela, a pored puta, koji vodi u Manđelos, na obronku je bilo staro groblje, od koga nema danas traga.
Po pričanju prestalo se u nj sahranjivati pre 150 godina, pa se i danas pri prevrtanju zemlje za vinograd nalazi kostiju, što je najbolji dokaz, da je postojalo. Odmah iza sela idući Radincima nalazi se staro, a do njega novo groblje. Ovo staro ima preko 100 godina i bit će da je otvoreno posle gore navedenog groblja; novo je otvoreno 1902. god.

Srpskih prav. domova ima 304, 340 porodica, duša 1706.

Porodice:

Antić – Sveti Toma

Antonović – Jovanjdan

Arbanovski – Mitrovdan

Aščević – Đurđic

Atanacković (prvi) – Mitrovdan

Atanacković (drugi) – Nikoljdan

Belić – Đurđevdan

Beščanski – Jovanjdan

Bikić – Đurđevdan

Blažin – Lazarevdan

Bogić – Stevanjdan

Bošković – Jovanjdan

Carić – Nikoljdan

Civrić – Đurđevdan

Cvejić – Đurđic

Čalmanac – Nikoljdan

Čarubdžić – Nikoljdan

Čepinčić – Časne verige

Čokić – Nikoljdan

Čolić – Nikoljdan

Ćirić – Nikoljdan

Ćurčić – Duhovi (iz Stare Srbije)

Dakić – Nikoljdan

Dević – Sveti Toma

Dimović – Mitrovdan (iz Makedonije)

Draščević – Aranđelovdan

Đorđević – Nikoljdan

Galetar – Đurđevdan (iz Ugarske)

Golić – Đurđic

Grabovački – Nikoljdan

Dželatović – Đurđic

Ivković – Nikoljdan

Jakotrenović – Nikoljdan

Jakšić – Đurđevdan

Jevremović (prvi) – Lučindan

Jevremović (drugi) – Aranđelovdan

Josimović – Nikoljdan

Jovanović (prvi) – Nikoljdan (iz Bosne)

Jovanović (drugi) – Đurđevdan

Jovešković – Aranđelovdan

Kalauzović – Đurđic

Kesić – Nikoljdan

Kosanić – Nikoljdan

Krompić – Jovanjdan

Krstić – Nikoljdan

Lalović – Lučindan

Laušević – Nikoljdan

Lazarević – Nikoljdan

Lođinović – Đurđic

Lozić – Đurđic

Maksić – Mratindan

Marinković – Lučindan

Marinović – Mratindan

Marjanović – Nikoljdan

Marković – Đurđevdan

Mehandžić – Nikoljdan

Melentić – Đurđevdan (iz Srbije)

Mihajlović – Nikoljdan

Mijaldžić – Aranđelovdan

Mijatović – Jovanjdan (iz Ugarske)

Miladinović (prvi) – Jovanjdan

Miladinović (drugi) – Đurđic

Milinković – Đurđevdan

Milivojević – Nikoljdan (iz Crne Gore)

Milković – Aranđelovdan

Mirković – Đurđevdan

Mišković – Lučindan

Murlaški – Đurđic

Nikolajević – Nikoljdan

Ninković – Jovanjdan

Obradović – Jovanjdan

Orlović – Aranđelovdan

Ostojić – Jovanjdan

Palačanski – Đurđevdan

Pandžić – Stevanjdan

Paunić – Đurđevdan

Paunović – Nikoljdan

Peičić – Mitrovdan (iz Mačve)

Pejić – Đurđic

Peričin – Đurđevdan

Perić – Aranđelovdan

Petaković – Aranđelovdan

Petković – Stevanjdan

Petrović (prvi) – Jovanjdan (iz Bosne)

Petrović (drugi) – Sveta Petka

Plavšić – Jovanjdan

Popadić – Jovanjdan

Popović – Stevanjdan

Radić – Đurđevdan

Radivojević – Mitrovdan

Radosavljević (prvi) – Aranđelovdan (iz Mačve)

Radosavljević (drugi) – Stevanjdan

Radovanović – Nikoljdan

Radušić – Nikoljdan

Ranitović – Đurđic

Ranković – Nikoljdan

Ristić (prvi) – Jovanjdan

Ristić (drugi) – Aranđelovdan (iz Bosne)

Samadrović (prvi) – Nikoljdan

Samadrović (drugi) – Đurđevdan

Simendić – Lučindan

Simić – Nikoljdan (iz Makedonije)

Simin (prvi) – Stevanjdan

Simin (drugi) – Nikoljdan

Stajić – Nikoljdan

Stanišić – Sveti Trivun

Stanojević – Nikoljdan

Stefanović – Stevanjdan (iz Makedonije)

Stojaković – Vasiljevdan

Stojković (prvi) – Jovanjdan

Stojković (drugi) – Markovdan

Sujić – Sveti Avramije

Šatrić – Jovanjdan

Šević – Jovanjdan

Šuljamčević – Sveti Vartolomej i Varnava

Tešankić – Đurđevdan

Timotijević – Jovanjdan

Tuvegdžić – Nikoljdan

Udilović – Jovanjdan

Uvalić – Sveti Pantelija

Vasilić – Nikoljdan (iz Crne Gore)

Vejin – Vasiljevdan

Vesić – Jovanjdan

Vesković – Jovanjdan (iz Stare Srbije)

Vilić – Đurđic

Vinokić – Vavedenje

Vlaović – Sveta Petka

Vozarović – Đurđic

Vučinić – Nikoljdan

Vuković – Vasiljevdan (iz Makedonije)

Zarić – Stevanjdan

Vukajlović – Jovanjdan (iz Hercegovine)

Zarin – Aranđelovdan

Želarac – Lazarevdan

IZVOR: Miloš Đ. Škarić “Dvanaest sela u Fruškoj gori” (Objavljeno u Zborniku za narodni život i običaje južnih Slavena, broj 24, JAZU, Zagreb, 1919, str. 239-272. Priredio saradnik portala Poreklo Milutin Mitrović.

Možda Vam se svidi i