Dve godine staža za majke sa troje dece već su u primeni, dok žene sa jednim i dvoje dece na isto pravo čekaju još sedam godina – a mnogi pogrešno misle da sve već važi.
U javnosti se sve češće govori o dodatnom stažu za majke i većim penzijama, ali se informacije često prenose nepotpuno ili pogrešno. Iako zakon predviđa beneficije za žene po osnovu rođenja dece, važno je znati da deo tih prava već važi, dok se drugi deo – i to za najveći broj majki – primenjuje tek od 2032. godine. Upravo ta razlika najčešće dovodi do zabune.
Šta važi sada: dve godine za majke sa troje dece
Prema važećem Zakonu o penzijskom i invalidskom osiguranju, žene koje su rodile troje i više dece imaju pravo na poseban staž u trajanju od dve godine.
Međutim, ključna stvar koju mnogi pogrešno razumeju jeste da ovaj staž:
- ne omogućava automatski raniji odlazak u penziju
- već utiče isključivo na obračun i visinu penzije
Drugim rečima, žena mora prvo da ispuni osnovne uslove za penziju (godine života i staža), a tek tada se ovaj dodatak uzima u obzir.
Šta dolazi kasnije: jedno i dvoje dece tek od 2032. godine
Zakon predviđa i dodatni staž za majke sa manje dece, ali taj deo još nije u primeni.
Prema propisima:
- za jedno dete predviđeno je 6 meseci staža
- za dvoje dece 1 godina staža
Ove odredbe počeće da se primenjuju tek od 1. januara 2032. godine.
To znači da majke sa jednim ili dvoje dece trenutno ne mogu ostvariti ovo pravo, iako se ono često pogrešno predstavlja kao već važeće.
Najveća zabluda: dodatni staž nije uslov za penziju
Najčešća greška u javnosti jeste tvrdnja da dodatni staž omogućava raniji odlazak u penziju.
U praksi:
- pravo na penziju i dalje zavisi od godina života i staža osiguranja
- poseban staž ne ulazi u uslov za penzionisanje
- već samo povećava konačan iznos penzije
Stručnjaci naglašavaju da se upravo ovde pravi najveća zabuna – jer se „staž“ poistovećuje sa pravom na penziju, što nije isto.
Kako to izgleda u praksi
Ako žena ima, na primer, 25 godina radnog staža i troje dece:
- ne dobija pravo da ide ranije u penziju
- ali joj se penzija obračunava kao da ima više staža
U proseku, to može značiti uvećanje penzije i do oko 10 odsto, u zavisnosti od konkretnih uslova.
